ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΝΑΣΑ: ΚΡΙΣΗ ΝΕΡΟΥ. ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΜΥΘΟΙ

 

ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ

(ΑΝΑ.Σ.Α.)

Συνδικαλιστική Παράταξη στο ΙΓΜΕ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

24/3/2026

 

ΚΡΙΣΗ ΝΕΡΟΥ. ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΜΥΘΟΙ

 

 

Η χώρα μας διαθέτει, συνολικά, επαρκείς επιφανειακούς και υπόγειους υδατικούς πόρους, αλλά διάφοροι λόγοι μειώνουν σημαντικά την πραγματικά διαθέσιμη ποσότητα και δυσκολεύουν την αξιοποίησή τους.

Οι κυριότεροι λόγοι που προκαλούν προβλήματα στην αξιοποίηση των υδατικών πόρων της χώρας είναι:

·         η ανομοιόμορφη κατανομή των υδατικών πόρων στο χώρο και στο χρόνο

·         η ανομοιόμορφη κατανομή της ζήτησης στο χώρο και το χρόνο, αναντίστοιχη με την κατανομή της προσφοράς

·         η γεωμορφολογία της χώρας

·         η εξάρτηση της βόρειας Ελλάδας από τις επιφανειακές απορροές ποταμών που έρχονται από γειτονικά κράτη

·         το μεγάλο ανάπτυγμα ακτών

·         τα πολλά άνυδρα ή με ελάχιστους υδατικούς πόρους νησιά της χώρας.

Χωρο-χρονική κατανομή

·         Η Α. Ελλάδα είναι ελλειμματική και έχει την κύρια ζήτηση νερού για αγροτική πρώτιστα και τουριστική-βιομηχανική δευτερευόντως χρήση. Η Δ. Ελλάδα έχει μικρότερη ζήτηση και είναι πλεονασματική

Διαχείριση και φορείς διαχείρισης στην Ελλάδα. Αποτελέσματα της πολιτικής ανάπτυξης και διαχείρισης των υδατικών πόρων.

·         ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα. Κλιμάκωση πίεσης για την πλήρη ιδιωτικοποίηση αυτών

·         Λίγα συλλογικά έργα άρδευσης. Τοπικοί Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων (419) παρέχουν νερό με συλλογικά αρδευτικά έργα περίπου το 38% του αρδευτικού νερού στην χώρα.

·         Εσκεμμένη απαξίωση και μετακύληση λειτουργικών εξόδων των Τ.Ο.Ε.Β. στον αγρότη στα πλαίσια του σχεδιασμού της ενιαίας αγοράς νερού.

·         Ο κάτοχος της γης θεωρείται και κάτοχος του φυσικού πόρου

·         Μικρές εκτάσεις – ιδιοκτησίες

·         Πολλά ιδιωτικά υδροληπτικά έργα μεγάλου κόστους για τον αγρότη μη ελεγχόμενα κεντρικά

·         Ελάχιστα συλλογικά έργα υποδομής με κεντρικό σχεδιασμό

·         Έλλειψη διαχείρισης σε Εθνικό επίπεδο προς όφελος της ανάπτυξης της χώρας με στοχευμένη πολιτική στον τομέα υδατικών πόρων

·         Ο τουριστικός τομέας είναι η «βαριά βιομηχανία» της χώρας. Η διαχείριση του πόρου ωφελεί τις μεγάλες τουριστικές μονάδες εις βάρος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων

·         Οι Δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης και οι τοπικοί οργανισμοί άρδευσης οδηγούνται εσκεμμένα σε οικονομικό στραγγαλισμό προκειμένου να δοθούν στον ιδιωτικό τομέα. Με την νομοθεσία περί τιμολόγησης του 2017 η οποία εφαρμόζει την οδηγία 60/2000 της Ε.Ε. θα αναγκαστούν να απορροφηθούν από τις δύο εταιρείες ύδρευσης Αθήνας και Θεσσαλονίκης

·         Το κόστος της ενέργειας άντλησης έχει εκτιναχθεί χωρίς να δίδεται επιχορήγηση στους τοπικούς οργανισμούς άρδευσης με αποτέλεσμα οι εταιρείες ενέργειας να σταματούν την παροχή ενέργειας εν μέσω θέρους με την αγροτική παραγωγή να κινδυνεύει να καταστραφεί

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η διαχείριση στην χώρα πέρα από ανορθολογική και αντιεπιστημονική με τον τρόπο που εφαρμόζεται εξυπηρετεί μόνο τα μεγάλα επιχειρηματικά και οικονομικά συμφέροντα καθώς και στην εφαρμογή αγροτικής πολιτικής που είναι σύμφωνη με το σχεδιασμό συμφερόντων της ΕΕ.

 

Το νερό ως εργαλείο άσκησης πολιτικής

·         Ένταξη του νερού και των απορριμμάτων στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας με νομοθέτηση για τη δημιουργία Ρυθμιστικής Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων.

·         Η δημιουργία της ρυθμιστικής αρχής είναι απαιτούμενη για την δημιουργία αγοράς νερού και αποβλήτων όπως συμβαίνει με την ενέργεια και υποχρέωση της χώρας απέναντι στους δανειστές της. Η απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας με καθιέρωση της ΡΑΕ είχε αποτέλεσμα την εκτίναξη του τιμολογίου και όχι την μείωση μέσω του ανταγωνισμού όπως προσχηματικά ισχυρίζονται οι θιασώτες της απελευθέρωσης.

·         Ο ρόλος της νέας Ρυθμιστικής Αρχής θα είναι η κοστολόγηση και τιμολόγηση του νερού με προκαθορισμένα ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια. Αυτό απαιτεί συλλογή και επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων που τέτοια δυνατότητα έχουν οι ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ.

·         Η χωροχρονική κατανομή των υδατικών πόρων της χώρας και η αναντιστοιχία με την ζήτηση θα αξιοποιηθεί από τις εταιρείες ύδρευσης για αύξηση των κερδών των μετόχων τους με τιμολόγηση του φυσικού αυτού πόρου.

·         Η μετεξέλιξη ερευνητικών γεωλογικών και υδρογεωλογικών κρατικών υπηρεσιών και ινστιτούτων όπως το ΙΓΜΕ (Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών) σε εργαλεία άσκησης της Ευρωπαϊκής πολιτικής απελευθέρωσης με έργα απογραφής υδρογεωτρήσεων. Έργα χωρίς κανένα επιστημονικό μανδύα έστω και προσχηματικό. Τελικός στόχος η παροχή των δεδομένων στις σχεδιαζόμενες εταιρείες παροχής νερού και η τιμολόγηση αυτού του φυσικού πόρου προς όφελος των μετόχων των εταιρειών.

·         Το νερό εφαρμόζεται ως εργαλείο πίεσης στον πρωτογενή τομέα με στόχο την αύξηση του κόστους παραγωγής και την τελική μείωση έως εξαφάνιση του τομέα στην χώρα. Ο σχεδιασμός μετατροπής της χώρας σε αιολικό και φωτοβολταικό πάρκο της ΕΕ, καθώς και ο ευρύτερος ρόλος που η ΕΕ έχει αναθέσει στην χώρα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την εξαφάνιση του αγροτικού τομέα, την μείωση της αυτάρκειας  σε τρόφιμα της χώρας με ταυτόχρονη αύξηση της εξάρτησης από εισαγωγές. Η πολιτική του νερού χρησιμοποιείται για τον στόχο αυτόν.

·         Η δυσφήμηση του πρωτογενούς τομέα της χώρας ως αντιπαραγωγικού εντάσσεται σε αυτόν τον σχεδιασμό για την κοινωνική αποδοχή της εξαφάνισης του. Τα ΜΜΕ παρουσιάζουν σχεδιασμένα την αγροτική παραγωγή ως αντιοικονομική στα πλαίσια του κοινωνικού αυτοματισμού. Με το ίδιο μοντέλο εξαφανίστηκε η βιοτεχνική παραγωγή της χώρας.

·         Η λογική κόστος-όφελος που προσχηματικά παρουσιάζεται δεν ισχύει στον στρατηγικό σχεδιασμό μια χώρας. Η απολιγνιτοποίηση είναι χαρακτηριστική. Όπως και το ξεπούλημα του ορυκτού πλούτου της χώρας, ενός πόρου μη βιώσιμου και μη αειφόρου σαν να πουλάς ραπανάκια σε καλή τιμή. Αυτή δεν είναι εικόνα χώρας, είναι εικόνα μπανανίας και προτεκτοράτου.

Η Ανάπτυξη Ευρωπαϊκών οδηγιών. Προσχηματικοί και ουσιαστικοί λόγοι ανάπτυξης αυτών. Η εργαλειοποίηση της οδηγίας 60/2000 για την μετάβαση σε μια ενιαία αγορά νερού και την εμπορευματοποίηση του εθνικού φυσικού πόρου σε Ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η ανάπτυξη Ευρωπαϊκών οδηγιών έγινε με προσχηματικούς λόγους την ποιοτική και ποσοτική διαφύλαξη των υδατικών πόρων. Ουσιαστικοί λόγοι ήταν:

·         Η ομογενοποίηση της αγοράς και η θέσπιση κοινών εργαλείων για την ευκολότερη εφαρμογή της σχεδιαζόμενης ενιαίας αγοράς νερού.

·         Η άσκηση πολιτικής σε χώρες η και περιφέρειες μέσω της διαχείρισης του φυσικού πόρου ως μέσο πίεσης και ελέγχου σε περιοχές της ΕΕ. Η τιμολόγηση με το πρόσχημα της «ανάκτησης του περιβαλλοντικού κόστους» και του «κόστους ανάκτησης υδατικού πόρου» είναι ένα από τα εργαλεία της άσκησης αυτής της πολιτικής.

Πίσω από την «κρίση νερού» κρύβεται λοιπόν μια συστημική κρίση και πολιτικές αποφάσεις. Υποχρηματοδότηση, κατακερματισμένες αρμοδιότητες, ελλείψεις προσωπικού, διαρροές που φτάνουν κατά μέσο όρο στο 40% .

Πολιτικές που δεν χρηματοδοτούν την αλλαγή πεπαλαιωμένων δικτύων αλλά επιδοτούν με δημόσιο χρήμα την τοποθέτηση κοστοβόρων μονάδων αφαλάτωσης. Είναι εξοργιστικό εκτός από αντιεπιστημονικό η τοποθέτηση επιδοτούμενων αφαλατώσεων σε νησιά του Ιονίου.

Στα τουριστικά νησιά δε, που αντιδρούν στην τοποθέτηση αιολικών πάρκων, τοποθετούνται προσχηματικά για την μείωση του κόστους των μονάδων αφαλάτωσης. Η αντλιοταμίευση επίσης παρουσιάζεται σαν λύση για το κόστος ενέργειας των αφαλατώσεων ενώ ουσιαστικά βοηθά τους παρόχους για την αποθήκευση ενέργειας που αλλιώς θα έχαναν από τα κέρδη τους.

Οι πολιτικές σχεδιάζονται από την ΕΕ σε συνέργεια με τους εθνικούς εργολάβους, δίδονται έτοιμα νομοθετήματα προς υλοποίηση από την κυβέρνηση.  

Πολιτικές που προκρίνουν με υπερπροβολή στα συστημικά ΜΜΕ των συνήθων περιοδικών περιόδων μειωμένης βροχόπτωσης, με σκοπό την κοινωνική αποδοχή των φαραωνικών έργων που σχεδιάζουν οι εθνικοί εργολάβοι και ιδιοκτήτες των ΜΜΕ.

 Η κρίση του νερού δεν είναι μια αναπόφευκτη καταστροφή, αλλά το αποτέλεσμα διαχρονικών ανισοτήτων, πολιτικών επιλογών και συστημάτων που δεν επενδύουν εκεί όπου η ανάγκη είναι μεγαλύτερη.

Το νερό, είναι ένα βασικό δημόσιο αγαθό, και η έλλειψή του, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν είναι «φυσικό φαινόμενο», αλλά πολιτική απόφαση.

Ένα εθνικό μοντέλο ανάπτυξης που θα χρησιμοποιεί τους εθνικούς φυσικούς πόρους όπως το νερό προς όφελος του λαού.

·         Η θεώρηση του νερού ως Εθνικού φυσικού πόρου κρίσιμου και απαραίτητου για την ανάπτυξη της οικονομίας προς όφελος του λαού.

·         Η διαχείριση του σε Εθνικό επίπεδο σε συνδυασμό με την υλοποίηση των υπόλοιπων αναπτυξιακών προγραμμάτων στον αγροτικό, βιομηχανικό και τουριστικό τομέα.

·         Η παροχή του στους χρήστες στην ποιότητα και ποσότητα που είναι απαραίτητο, ως πόρος απαραίτητος για την ζωή και την οικονομική ανάπτυξη.

·         Η απένταξη του από την λογική του πόρου προς εκμετάλλευση και κερδοφορία

ΠΑΡΑΘΕΣΗ μερους ανακοίνωσησ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΣΥΝΤΑΞΙΟΎΧΩΝ ΤΟΥ ΙΓΜΕ για την παγκοσμια ημερα νερού

«Η κρίση του νερού δεν οφείλεται κυρίως στην κλιματική αλλαγή που επικαλείται η κυβέρνηση αλλά στο έλλειμα διαχείρισης των υδατικών πόρων που, στο πλαίσιο της εμπορευματοποίησης του νερού, δεν επενδύονται πόροι τόσο στην έρευνα των υδατικών πόρων όσο και στην δημιουργία υποδομών με αντιπλημμυρικά έργα και έργα ανάπτυξης και συντήρησης δικτύων ύδρευσης, άρδευσης, αποχέτευσης. Κάθε φορά, με πρόσχημα την επικείμενη λειψυδρία, προωθούνται κοστοβόρα έργα μεταφοράς νερών, όπως πρόσφατα γίνεται  με το πρόγραμμα ΕΥΡΥΤΟΣ, προκειμένου να μεταφερθούν νερά από Εύηνο - Ευρυτανία προς την Αττική.

Όλες οι κυβερνήσεις από το 2000 και μετά με βάση τις κατευθύνσεις της Ε.Ε. αφού ενσωμάτωσαν την Οδηγία 2000 /60 και εξέδωσαν τις προβλεπόμενες από την Οδηγία Υπουργικές Αποφάσεις της τιμολόγησης του νερού οδηγούν συστηματικά στην ιδιωτικοποίηση του νερού παρά τις αποφάσεις του ΣτΕ και τις κινητοποιήσεις του λαού.

 Έτσι μετά την μετοχοποίηση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ η κυβέρνηση της ΝΔ προωθεί την πλήρη εμπορευματοποίηση του νερού με την ίδρυση Ανώνυμης Εταιρείας ως φορέα διαχείρισης των υδάτων της Θεσσαλίας, που θα αποτελέσει και τον "πιλότο" για τη δημιουργία ανάλογων εταιρειών σε όλες τις περιφέρειες της Ελλάδας. Στόχος είναι να ενταχθούν είτε στην ΕΥΔΑΠ είτε στην ΕΥΑΘ είτε ακόμη σε σχήματα ανάλογα με αυτό της Θεσσαλίας, οι ΔΕΥΑ και οι ΓΟΕΒ που στη συνέχεια, με εργαλείο την ΚΥΑ της τιμολόγησης, στην ουσία θα ιδιωτικοποιηθούν.

Δυστυχώς η ιδέα της ιδιωτικοποίησης των συστημάτων υδροδότησης επικυρώθηκε στην συνδιάσκεψη του ΟΗΕ στο Γιοχάνεσμπουργκ ως πρόταση της Παγκόσμιας Τράπεζας για να διασφαλισθεί η υδροδότηση του παγκόσμιου πληθυσμού που στερείται ύδρευσης. Διεθνείς οργανισμοί (ΔΝΤ, ΠΤ, ΕΕ) και ιδιωτικές επιχειρήσεις σπεύδουν να προβάλλουν την ιδιωτικοποίηση του νερού σαν μέσο για την αντιμετώπιση αυτού του παγκόσμιου προβλήματος

Όμως το πρόβλημα δεν είναι γενικά η έλλειψη πόρων αλλά η πολιτική διαχείρισης των υδατικών πόρων με γνώμονα το κέρδος. Αποτέλεσμα είναι περισσότερο από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο δεν έχουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό. Η έλλειψη αυτή αποτελεί έναν από τους βασικότερους παράγοντες των πρόωρων θανάτων, των ασθενειών αλλά και της μείωσης του προσδόκιμου της ζωής.

Με βάση τις παραπάνω διαπιστώσεις οι συνταξιούχοι του ΙΓΜΕ με τις γνώσεις και την εμπειρία τους θα συμβάλλουν στον αγώνα των  εργαζόμενων στο ΙΓΜΕ  για την ουσιαστική επαναλειτουργία του ως ερευνητικού Ινστιτούτου προκειμένου να συμβάλλει στην ουσιαστική υδρογεωλογική έρευνα της χώρας για να διασφαλισθεί η ορθολογική διαχείριση, η προστασία και ανάπτυξη των υδατικών πόρων της χώρας προς όφελος του λαού.

ΤΟ ΝΕΡΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑ ΕΙΝΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΓΑΘΟ

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΜΑΣ»

 

Ε.Γ.  ΑΝΑΣΑ